Trang chủ » Phục tráng thành công hai giống lúa bản địa

Phục tráng thành công hai giống lúa bản địa

(Ngày đăng: 30-07-2014 08:29:56)
icon facebook   icon google plus  
Phục tráng thành công hai giống lúa bản địa
Theo Tiến sĩ Đỗ Tuấn Khiêm- Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Bắc Kạn, giống lúa Bao thai Chợ Đồn những năm qua đã bị thoái hóa mạnh, lai tạo nhiều với giống Bao thai nơi khác dẫn tới mất đi đặc tính bản địa quý báu về chất lượng. Tương tự là giống Khẩu nua lếch Ngân Sơn. Việc nghiên cứu, phục tráng thành công là điều kiện cơ bản để duy trì nguồn gen và mở ra hướng phát triển hàng hóa đặc sản trong tương lai. 
 
 
Dự án “Nghiên cứu phục tráng giống lúa Bao thai Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn” do Trung tâm Thực nghiệm Sinh học Nông nghiệp Công nghệ cao - Viện Di truyền Nông nghiệp thực hiện. Dự án “Phục tráng và phát triển giống lúa Khẩu nua lếch tại huyện Ngân Sơn tỉnh Bắc Kạn” do Viện Khoa học kỹ thuật Nông lâm nghiệp miền núi phía Bắc triển khai. Sau 3 năm triển khai, cơ quan chủ trì hai dự án đã thực hiện hoàn thành nội dung, đạt được mục tiêu đề ra. Hai dự án đã điều tra khảo sát, đánh giá được hiện trạng sản xuất lúa; những khó khăn trong việc phát triển sản xuất, tiêu thụ của người dân trong sản xuất lúa, tiến hành thu thập mẫu giống lúa khởi đầu để làm vật liệu phục tráng. Quan trọng nhất là đã tiến hành phục tráng thành công hai giống lúa với các đặc tính về năng suất, chất lượng và các tính trạng đặc trưng khác của giống gốc. 
 
 
Mô hình phục tráng giống lúa tại Chợ Đồn.
Mô hình phục tráng giống lúa tại Chợ Đồn.
 
 
Đối với dự án giống lúa Bao thai Chợ Đồn đã phục tráng được giống lúa có độ thuần, năng suất, chất lượng cao hơn khi chưa phục tráng. Sản xuất được 600kg giống siêu nguyên chủng để đưa ra sản xuất thử với diện tích 10ha, thu được 25 tấn giống nguyên chủng, góp phần chủ động nguồn giống cho địa phương. Xây dựng được 01 quy trình phục tráng, 01 quy trình thâm canh  giống lúa Bao thai Chợ Đồn. Nghiên cứu các biện pháp canh tác giống lúa Bao thai, đã xác định được công thức phân bón và mật độ phù hợp với sinh trưởng, phát triển và cho năng suất cao. Sản xuất thêm được 200kg giống siêu nguyên chủng để phục vụ cho công tác nhân giống sau này.
 
 
Đối với dự án giống lúa Khẩu nua lếch Ngân Sơn đã phục tráng và sản xuất được 115kg/100kg hạt giống siêu nguyên chủng theo kế hoạch; 6.350kg/5.000kg hạt nguyên chủng cung cấp cho sản xuất đại trà. Xây dựng được quy trình kỹ thuật canh tác và bảo quản giống lúa này góp phần bảo đảm năng suất, chất lượng. Xây dựng được 02ha mô hình sản xuất giống lúa nguyên chủng và 10ha mô hình canh tác bằng giống lúa Khẩu nua lếch đã được phục tráng tại xã Thượng Quan (Ngân Sơn), năng suất bình quân đạt 42,3 tạ/ha, cao hơn giống lúa chưa phục tráng 11,3%.
 
 
Hiện tại, nhiều cụ cao niên tại Chợ Đồn cũng đã khẳng định giống lúa Bao thai được phục tráng có chất lượng đúng như giống Bao thai bản địa trước đây. Nhiều người dân tại Chợ Đồn đã chủ động đổi giống cũ lấy giống Bao thai sau phục tráng từ những ruộng mô hình phục tráng để sản xuất. Giống Khẩu nua lếch được phục tráng cũng được đánh giá cao. Do đó cả hai đề tài này đều được Hội đồng Khoa học và Công nghệ tỉnh nghiệm thu đánh giá đạt mức khá và xuất sắc. 
 
 
Tiến sĩ Đỗ Tuấn Khiêm cho biết thêm, vấn đề đặt ra là làm sao sản xuất được đại trà giống hai giống lúa này từ số lượng giống siêu nguyên chủng đã thu được sau dự án. Hiện tại, 200kg giống lúa Bao thai siêu nguyên chủng và 60kg giống lúa Khẩu nua lếch siêu nguyên chủng đều đang phải “nhờ” hai đơn vị chủ trì dự án bảo quản giúp. Về lâu dài cần tỉnh cần có cơ chế để cho một đơn vị hoặc doanh nghiệp đứng ra nhận những giống siêu nguyên chủng này về để sản xuất giống đại trà. Có như vậy, nghiên cứu phục tráng mới không lãng phí và vùng chuyên canh lúa đặc sản có thương hiệu của Bắc Kạn mới có bộ giống chuẩn./.